Mandarin Çincesi: ortak dil
Tayvan'da 國語 (guóyǔ) ya da 華語 (huáyǔ) denen Mandarin Çincesi, herkesin paylaştığı dil. Okulda dersler onunla anlatılıyor, haberler onunla yayınlanıyor, Taipei'de birbirini tanımayan iki kişi de konuşmaya onunla başlıyor. Geleneksel karakterlerle yazılıyor; kendine has bir aksanı ve kendine has kelimeleri var: bkz. Tayvan Çincesi nedir, farkı ne?
Tayvan için tek bir dil öğreneceksen, bunu öğren.
Tayvanca (台語)
Tayvan Hokkiencesi ya da kısaca Tayvanca, Mandarin Çincesi ortak dil olmadan önce pek çok ailenin evde konuştuğu dil; hâlâ da konuşan çok. Boğazın karşısından, güney Fujian'dan gelen yerleşimcilerle birlikte geldi ve ayrı bir dil: Mandarin Çincesi konuşan biri onu öğrenmeden takip edemez.
En çok güneyde, Tainan ve Kaohsiung gibi şehirlerde, yaşlılar arasında, geleneksel pazarlarda ve tapınaklarda, şarkılarda, dizilerde ve siyasi konuşmalarda duyarsın. Pek çok kişi aynı sohbet içinde Tayvanca ile Mandarin Çincesi arasında gidip gelir.
Hakka (客家話)
Hakka, Tayvan'ın her yerinde yaşayan Hakka halkının dili; kuzeyde Taoyuan, Hsinchu ve Miaoli'de, güneyde de Pingtung ve Meinong çevresinde büyük toplulukları var. Tayvanca gibi o da kendi başına bir dil; kendi televizyon kanalı ve radyosu var.
Yerli diller
Tayvan'ın yerli halkları, herhangi bir Çin dili gelmeden çok önce oradaydı. Devlet 16 yerli halkı tanıyor; aralarında Amis, Atayal, Paiwan, Bunun ve Truku var. Dilleri Avustronezya dil ailesine ait, yani Malayca, Tagalogca ve Hawaii diliyle aynı aileye. Pek çok dilbilimci bu ailenin tamamının Tayvan'da doğduğunu düşünüyor. Bu dillerin birçoğunun genç konuşanı az ve onları yeniden öğretmek için güçlü bir çaba var.
Ulusal diller
2019'dan beri bir ulusal diller yasası, Tayvan'ın bütün doğal dillerini ulusal dil sayıyor: Mandarin Çincesinin yanında Tayvanca, Hakka, yerli diller ve Tayvan İşaret Dili. Devletin ve gündelik hayatın büyük kısmı ise yine Mandarin Çincesiyle dönüyor.
Peki İngilizce?
Taipei metrosunda, havalimanlarında ve büyük tren istasyonlarında tabelalar Çincenin yanında İngilizce de yazılı; pek çok genç, özellikle Taipei'de, biraz İngilizce konuşuyor. Büyük şehirlerin dışında, gece pazarlarında, küçük dükkânlarda ve aile restoranlarında birkaç kelime Çince her alışverişi kolaylaştırır; denediğini görünce insanlar da çok sevinir.
Başlamak için on ifade
Bopomo'da bunun gibi cümleleri ilk dersten sesli söylersin, Lin de sana Tayvanlı bir sesle cevap verir. Listeye katıl.
Sorular
Tayvan'ın resmi dili nedir?
Devletin ve eğitimin dili Mandarin Çincesi. 2019'dan beri Tayvanca, Hakka, yerli diller ve Tayvan İşaret Dili de ulusal dil olarak tanınıyor.
Tayvanca ile Çince aynı mı?
“Çince” birkaç dili kapsıyor. En yaygın konuşulanı Mandarin Çincesi; Tayvan Hokkiencesi ise Mandarin Çincesi konuşanların çoğunun öğrenmeden anlayamadığı başka bir Çin dili.
Tayvan'da Kantonca konuşulur mu?
Pek değil. Kantonca, Hong Kong'un ve Guangdong'un dili. Tayvan'da Mandarin Çincesi, Tayvanca ve Hakka duyarsın.
Tayvan'da İngilizceyle idare edebilir miyim?
Taipei'de, otellerde ve toplu taşımada çoğunlukla evet. Gece pazarlarında, küçük dükkânlarda ve büyük şehirlerin dışında biraz Çince çok işe yarar.
Tayvan geleneksel mi, basitleştirilmiş karakterler mi kullanıyor?
Geleneksel karakterler. Basitleştirilmiş karakterler anakara Çin'de kullanılıyor.